Tư liệu hồ sơ (Dossiers d'archives)

Tự truyện của lính thợ Lại Huy Khoa – phần cuối

Được sự đồng ý của những người con người lính thợ Đông Dương Lại Huy Khoa, chúng tôi sẽ đăng tải tự truyện của ông.

Ông Lại Huy Khoa sinh năm 1917, sang Pháp năm 1940. Sau khi trải qua những ngày tháng gian khổ trong các xưởng sản xuất thuốc súng, làm than, chặt củi…vv ông đã ra ngoài làm công nhân trên tàu thủy. Sống ở đất Pháp, bên cạnh người bạn gái và có một đứa con trai nhưng ông vẫn luôn nghĩ về gia đình, nghĩ về quê hương. Năm 1953, ông đã quyết định về nước.

Vì những lý do cá nhân mà trong cuốn tự truyện này (được viết năm 1960), ông đã không nói rõ bất kỳ một thông tin nào về những ngày tháng sống trên đất Pháp, đặc biệt là quãng thời gian làm công nhân trên tàu biển.

Mãi sau ngày ông mất (1973) người thân trong gia đình ông mới tìm thấy bản thảo của cuốn tự truyện này và họ đã muốn tìm lại người bạn gái của ông cũng như người con trai của ông.

***************************

992621_240275122790518_1559457993_n

Đến tháng 3 năm đó (1954), tôi xin được chân làm kế toán cho một hợp tác xã Pháp ở 31 Hai Bà Trưng – Hà Nội. Tiền lương hàng tháng của tôi cũng đủ cho đời sống của tôi một cách rộng rãi. Bố mẹ tôi thấy tôi đã tạm yên về nền tài chính liền hết sức tìm cách để cho tôi lập gia đình.

Vì cô em gái lớn của tôi bán vải ở phố Hàng Đường nên tôi được một bà cũng trong ‘ngành nghề’ làm mối cho một cô con gái một vị thương gia có tiếng ở phố Hàng Ngang (hiện bây giờ bà ta – vì cô ta đã lấy chồng có con và ông bố là Tư sản và đang được cải tạo trong công tư hợp doanh vải mà tôi đang công tác).

Tôi cũng không đồng ý và lấy cớ rằng người ta càng nhiều tiền thì mình càng mất tự do, Nhưng sự thật thì tôi không thiết lập gia đình và cái tình cảm của cái tuổi 36 có dư cũng không còn được bồng bột như xưa và nhất là đã sống trong một cuộc đời giang hồ phiêu bạt.

Nghỉ hè năm đó (1954) bố tôi đến tuổi được hồi hưu và trước đấy 2 tháng, chú em trai thứ nhất tôi đã mua được một cái nhà ở phố Hàng Bột Hà Nội. Thế là đến hè bố, mẹ và các em gái tôi đều chuyển đến Hà Nội ở cả và tôi lại phải về Hàng Bột cùng với gia đình.

Ở đây, mẹ tôi bắt đầu để ý làm cho tôi thành gia thất và một hôm mẹ tôi gọi tôi ra bảo : Anh đã đứng tuổi, không có lẽ ở một mình suốt đời, chúng tôi còn sống ngày nào trông thấy các anh các chị có vợ có chồng, chúng tôi cũng vui tuổi già. Tôi đã xem cho anh một đám, bố cũng làm giáo học cùng nghề với bố anh nhưng nay đã chết, còn mẹ thì ở ngay Hàng Mắm buôn bán tôm cá khô. Cô ta ở cùng cô em gái nữa, cùng đẻ sinh đôi và hai con út của bà cụ.

Những điều này giá ở miệng người khác nói ra thì tôi đã dửng dưng không chút cảm động nhưng mà là câu nói của mẹ tôi, như có một sức mạnh vô chừng làm cho tôi không thể trái ý bà mẹ tôi được. Tôi gật đầu trong lúc tôi chưa biết mặt mũi người bạn sắp cưới của tôi như thế nào.

Công việc tiến hành rất mau chóng và chỉ trong 1 tháng,  trung tuần tháng 7 tôi đã đóng vai chú rể. Người vợ sinh đôi của tôi hiện nay là cô chị.

Những tin thắng lợi của ta dồn dập đưa đến. Điện Biên Phủ, Hiệp nghị giơnevơ đã làm cho quân Pháp và Chính phủ bù nhìn rút lui.

Hợp tác xã Pháp mà tôi đang làm cũng được lệnh chuyển về Hải Phòng rồi đi Nam. Hầu hết các nhân viên, thư ký, bán hàng, thu ngân và công nhân đều đi cả. Còn riêng về phần tôi, tôi nghĩ rằng đã tự đấu tranh rất gay go và đã bỏ hết để mà về thì bây giờ không thể nào bỗng chốc lại bỏ ra đi được. Tôi ở lại… và tiếp tục làm công việc kế toán sổ sách cho các tư nhân buôn bán. Cho dến 3/11/1959 sau đợt học tập cải tạo Tư sản Hà Nội tôi được xếp việc tại Công tư hợp doanh vải (Công ty bông vải sợ may mặc Hà Nội)

 

                                                                         Tự truyện, năm 1960.

Thảo luận

Không có bình luận

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.

%d người thích bài này: