Tư liệu hồ sơ (Dossiers d'archives)

Tự truyện của lính thợ Lại Huy Khoa – phần 9

Được sự đồng ý của những người con người lính thợ Đông Dương Lại Huy Khoa, chúng tôi sẽ đăng tải tự truyện của ông.

Ông Lại Huy Khoa sinh năm 1917, sang Pháp năm 1940. Sau khi trải qua những ngày tháng gian khổ trong các xưởng sản xuất thuốc súng, làm than, chặt củi…vv ông đã ra ngoài làm công nhân trên tàu thủy. Sống ở đất Pháp, bên cạnh người bạn gái và có một đứa con trai nhưng ông vẫn luôn nghĩ về gia đình, nghĩ về quê hương. Năm 1953, ông đã quyết định về nước.

Vì những lý do cá nhân mà trong cuốn tự truyện này (được viết năm 1960), ông đã không nói rõ bất kỳ một thông tin nào về những ngày tháng sống trên đất Pháp, đặc biệt là quãng thời gian làm công nhân trên tàu biển.

Mãi sau ngày ông mất (1973) người thân trong gia đình ông mới tìm thấy bản thảo của cuốn tự truyện này và họ đã muốn tìm lại người bạn gái của ông cũng như người con trai của ông.

***************************

20130915_131919_5

Một tuần lễ sau khi ghi tên, tôi được gọi đi làm và xuống làm ở trong một cái tàu nhỏ (5000 tấn) chạy ngắn hạn Địa Trung Hải nối Marseille (Pháp) với Algieria và Tunisia. Với công việc ghi trong sổ cũ, việc làm tàu của tôi đã xin được là phụ bếp.

Tàu thì nhỏ, mà công việc của tôi “phụ bếp” lúc bấy giờ chưa quen nên rất nặng nhọc. Tàu chuyên chở hàng và binh lính (500 lính và 100 hành khách trở lại). Cứ 10 ngày chúng tôi lại trở về Marseille một lần.

Làm trong 6 tháng ở chiếc tàu đó tôi đã thành thuộc với sóng gió, những cơn bão đánh đổ bàn, đổ ghế, những làn sóng đánh tràn lên trên tàu làm tàu “chúi mũi chúi lái” không làm cho tôi “ nôn ọe” nữa. Thế là tôi không say sóng nữa và đông thời tôi cũng đá tiến bộ về nghiệp vụ. Vì là phụ bếp, tôi phải chuẩn bị đồ nấu nướng theo thực đơn. Từ lúc bước đầu chưa biết gọt khoai, làm rau, nay tôi đã biết cách nấu nướng, chuẩn bị gia vị và nhiều khi thay cả anh bếp chính tông đứng trước mặt lò (bếp).

Sau 6 tháng làm ở dưới tàu đó, tôi được nghỉ phép cả lương trong 3 tháng. Vì được coi là “lao động nặng” ở trên mặt bể nên luật lao động ban hành hết 6 tháng liên tục làm trên sóng gió thì được nghỉ 3 tháng.

Đi làm ở tàu đó với một số lương ít ỏi (thuộc địa) nhưng tôi cũng đã kiếm được khá tiền vì trong lúc tàu cập các bến chúng tôi mua hàng bến nọ rồi đến bên kia có lãi lại bán ra. Hết hạn nghỉ tôi lại được gọi ra làm ở tàu khác, có lẽ vì những công việc của tôi làm ở chiếc tàu trước đã chỉ cho tôi xuống chiếc khác to hơn và chiếc này chạy dài hạn hơn với số hành khách đông hơn nhiều. Chuyến này chúng tôi đi xa hơn nhiều, qua eo biển sang Đại Tây Dương đến Marốc rồi trở về. Hành khách rất đông và phân ra ba loại: loại nhất, nhì, ba không kể binh lính hàng nghìn ở dưới cale (hầm tàu). Số đầu bếp và phụ bếp cũng rất đông. Khi đến hạn được nghỉ phép thì câu chuyện “sổ giả” của tôi bị bại lộ (lý do là đi làm tàu lúc bấy giờ kiếm ra được rất nhiều tiền hơn cả trên bờ mở hiệu nấu ăn). “Sổ làm tàu giả” của tôi bị hủy, tôi đang rất phân vân chưa biết xử trí ra sao, tuy tôi đã có một cái vốn nho nhỏ.

Tôi còn muốn làm tàu mà đi rất xa, đi nhiều nước khác nữa. Sau một thời gian ngắn ở trên bờ, tôi lấy giấy chứng nhận của các chủ tàu mà tôi đã làm trước, với những giấy đó tôi đến hẳn một chủ hang tàu xin giấy để đi làm dưới tàu. Công việc của tôi tiến hành mau chóng, lần này tôi được cấp sổ thật, tên tôi và cấp tại Pháp. Vì thế số lương của tôi sẽ lĩnh cũng tính theo như người Âu.

Năm 1948, vào khoảng tháng 5 tôi lại xuống tàu làm, lần này thì không phải vào bếp nữa mà làm nhà trên, chuyên phục vụ hành khách. Tàu đi có khi 2 hay 3 tháng mới lại trở về Pháp. Hết tàu này đến tàu khác, hết qua Đại Tây Dương sang Anh Mỹ lại quay về Địa Trung Hải, Biển đen, marốc. ….. Xuống Thái Bình Dương Madagasca. Cứ như thế cho đến năm 1950 tôi đã có đủ số tiền mua được căn nhà xinh xắn trông ra biển ở Marseille, có đủ phương tiện và tiện nghi để khi đi và khi về có chỗ ở với một người bạn gái Pháp coi nhà khi tôi đi vắng.

Thảo luận

Không có bình luận

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.

%d người thích bài này: