Tư liệu hồ sơ (Dossiers d'archives)

Tự truyện của lính thợ Lại Huy Khoa – phần 8

Được sự đồng ý của những người con người lính thợ Đông Dương Lại Huy Khoa, chúng tôi sẽ đăng tải tự truyện của ông.

Ông Lại Huy Khoa sinh năm 1917, sang Pháp năm 1940. Sau khi trải qua những ngày tháng gian khổ trong các xưởng sản xuất thuốc súng, làm than, chặt củi…vv ông đã ra ngoài làm công nhân trên tàu thủy. Sống ở đất Pháp, bên cạnh người bạn gái và có một đứa con trai nhưng ông vẫn luôn nghĩ về gia đình, nghĩ về quê hương. Năm 1953, ông đã quyết định về nước.

Vì những lý do cá nhân mà trong cuốn tự truyện này (được viết năm 1960), ông đã không nói rõ bất kỳ một thông tin nào về những ngày tháng sống trên đất Pháp, đặc biệt là quãng thời gian làm công nhân trên tàu biển.

Mãi sau ngày ông mất (1973) người thân trong gia đình ông mới tìm thấy bản thảo của cuốn tự truyện này và họ đã muốn tìm lại người bạn gái của ông cũng như người con trai của ông.

***************************

20130915_131919_5

Hết hạn phép, tôi xuất trình giấy và bộ thuộc địa Pháp tạm xếp tôi làm tạm ngay trong 1 đơn vị lính không nghề “ONS” ở đó. Tôi liền xỉn ra ngoài tự túc.

Đầu năm 1946, tôi ở trong thủ đô Paris với mấy người Việt, tối đi làm sáng đi học (tối tôi làm ở các khách sạn hay tiệm café và sáng thì tôi đi học nghề vô tuyến điện ở trường chuyên nghiệp). Sống như vậy trong vòng nửa năm, tôi được tin một người bạn trước ở cùng đơn vị lính không nghề (ONS) cũ (lúc đó cũng xin ra ngoài và đang mở 1 tiệm cơm Âu và Ta ở Bordeaux) gọi tôi đến để cùng anh ta trông coi cửa hàng đó.

Cửa hàng ăn rất đông khách vì lúc bấy giờ nước Pháp mới được giải phóng, đồ ăn uống vẫn còn khan hiếm và hạn chế, hễ tiệm ăn nào có đủ bánh, thịt, cá là nhều khách ăn hơn cả.

Ở Bordeaux được vài tháng, chúng tôi lại trở về Marseille tiếp tục làm cái nghề bán hàng cơm. Vì đây là một hải cảng to nhất, dân cư rất đông và việc buôn bán lại càng sầm uất hơn.

Ở Marseille chúng tôi được tiếp xúc với rất nhiều người Việt ở rất đông trong thành phố. Không kể những anh em lính thợ (ONS), lính Việt còn rất nhiều các anh em làm tàu, vì tàu bè trong lúc chiến tranh không chạy hay bị đánh chìm nên các anh em làm tàu đều ở lại cả, còn một số ít thì ở rải rác các nơi hải cảng khác của Pháp như Bordeaux, Le Havre…

Các anh em làm tàu ở đọng lại Bordeaux đều lấy nguồn sinh sống chính là mở hàng cơm và cái nghề này lúc bấy giờ kiếm được rất nhiều tiền trong lúc nước Pháp đang rất khan hiếm đồ ăn. Nhiều người đã làm giàu tậu nhà, tậu trại ở đất Pháp.

Năm đó là năm 1946 và cũng là năm Hồ Chủ tịch sang Pháp họp hội nghị Fontainebleau ở gần Paris, phong trào yêu nước của các Việt kiều bành trướng và phát triển rất mạnh, các tổ chức, các hội “ái hữu” mở ra khắp nơi có đông Việt kiều.

Riêng ở Marseille , tất cả các Việt kiều ở ngoài đã lập một tổ chức “chính thức” lấy tên là “Việt Nam ái hữu hội”. Trong Ban chấp hành của hội đó, tôi được bầu làm Tổng thư ký. Chúng tôi có câu lạc bộ, có chỗ ăn, chỗ ở đầy đủ cho các anh em qua lại.

Đầu năm 1947, Hải cảng Marseille của Pháp đã khôi phục được như trước và một số tàu thương mại đã bắt đầu chạy trên các bể, số người thủy thủ làm tàu đang được tuyển dụng. Một số đông anh em thủy thủ Việt Nam qua những năm khói lửa trên mặt biển bây giờ ở bờ đang kiếm được tiền một cách dễ dãi và tương đối nhàn nhã nên không muốn đi làm trên biển nữa.

Ý muốn đi thăm các nước khác trên thế giới bắt đầu nảy ra trong óc tôi, tôi liền đi xin một quyển sổ cũ của một người làm tàu Việt Nam cùng một lứa tuổi tôi và sổ này đã cấp ở Hải Phòng từ 15 năm về trước (1932). Với quyển sổ này, tôi đến phòng Thương mại hàng hải của Pháp ghi tên xin đi làm.

Thảo luận

Không có bình luận

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.

%d người thích bài này: