Các bài báo (Les articles)

Lính thợ Đông Dương tại Pháp (1930 – 1952)

Đó là chủ đề cuộc tọa đàm do Quỹ Văn hóa Phan Châu Trinh, Tạp chí Xưa và Nay và Trung tâm Văn hóa Pháp tại Hà Nội phối hợp tổ chức với sự tham gia của 2 diễn giả: Nhà báo Pierre Daum (người Pháp) và nhà báo, nhà nghiên cứu lịch sử Đào Hùng.

Sau hơn 60 năm im lặng, một trang của lịch sử thuộc địa ở Đông Dương đã được giở lại, đó là việc sử dụng nhân công “bản xứ” trên đất Pháp, trong những điều kiện gần với chế độ nô lệ. Trong Thế chiến II, nước Pháp không những cần binh lính, mà còn cần những người thợ trong các xưởng vũ khí, để thay thế cho công nhân Pháp đã đi lính.

Để làm những công việc cực nhọc, như trộn thuốc súng, năm 1939 nước Pháp đã đưa 20.000 người Đông Dương từ thuộc địa Đông Dương sang Pháp. Phần lớn bị tuyển mộ cưỡng bức chứ không phải có phần nào tự nguyện như khi tuyển lính bộ binh (mà thời đó ta quen gọi là lính tập hay lính khố đỏ). Cập bến Marseille, họ bị đưa vào nhà tù Baumettes, rồi được phân bổ đi khắp nước Pháp đến những xí nghiệp thuộc ngành quốc phòng, để được gọi là “lính thợ không chuyên” – ONS.

Bị kẹt lại ở chính quốc trong suốt thời gian nước Pháp thua trận, tuy không còn làm trong các nhà máy quân sự, nhưng họ vẫn bị nhốt trong trại, sức lao động trở thành món hàng của Nhà nước Pháp, cho các công ty công hoặc tư thuê, mà không được trả một đồng lương tử tế.

Tình trạng đen tối đó vẫn duy trì rất lâu sau khi nước Pháp được giải phóng. Từ năm 1946, họ được đưa trở về Việt Nam một cách nhỏ giọt và mãi đến năm 1952, những người cuối cùng mới được trở về tổ quốc. Trong khi đó, khoảng 1.000 người đã chọn định cư tại Pháp.

Sau ba năm điều tra từ những vùng ngoại ô Paris và Marseille, cho đến Hà Nội và những làng quê hẻo lánh ở VN, Pierre Daum đã tìm được 25 nhân chứng cuối cùng còn sống để viết lại những trang cay đắng của lịch sử thuộc địa Pháp ở Đông Dương trong cuốn sách “Immigrés de force, Les travailleurs indochinois en France (1939-1952)” (Di cư cưỡng bức – những người lao động Đông Dương tại Pháp), NXB Actes Sud, 2009; cuốn sách đang được dịch và sắp xuất bản tại VN.

Nghiên cứu của Pierre Daum đã góp phần tác động đến thái độ của Nhà nước Pháp đối với những đóng góp của người lao động Đông Dương. Ngày 10.12.2009, tại TP.Arles, miền Nam nước Pháp, chính quyền thành phố đã trao tặng huy chương cho những người lao động Đông Dương còn sống sót, như một biểu hiện vinh danh những người lao động đã đóng góp vào sự phát triển của nước Pháp sau Thế chiến II và ngày nay.

Buổi tọa đàm nói trên sẽ diễn ra vào lúc 14h30 ngày 25.6 tại 53 Nguyễn Du (Hà Nội).

Kim Loan
Nguồn: http://laodong.com.vn/Van-hoa/Linh-tho-Dong-Duong-tai-Phap-1930-1952/10295.bld

Thảo luận

Không có bình luận

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.

%d người thích bài này: